مرکز مطالعات پنجشیر، پس از انجام تحقیقی پنجماهه، گزارشی جامع از وضعیت حقوق بشری و اقتصادی در ولایت پنجشیر منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، از زمان تسلط طالبان بر افغانستان تاکنون، دستکم ۱۷,۰۰۰ نفر از مردم پنجشیر بازداشت و شکنجه شدهاند. این گزارش که روز دوشنبه، ۲۲ اسد به رسانهها ارائه شد، نشان میدهد که سنین بازداشتشدگان از ۹ تا ۷۸ سال متغیر است و شامل ۱۱ زن و تعدادی از کودکان نیز میشود. طبق یافتههای این تحقیق، تمامی زندانیانی که حتی برای مدت کوتاهی در زندانهای طالبان بودهاند، تحت شکنجه قرار گرفتهاند. گزارش مرکز مطالعات پنجشیر حاکی است که ۶۱ نفر از شکنجههای شدید طالبان به شدت آسیب دیدهاند و ۱۹ نفر نیز جان باختهاند. این گزارش به تفصیل به نوع و شدت شکنجهها پرداخته و تصریح میکند که این اقدامات نقض فاحش حقوق بشر و قوانین بینالمللی است. مرکز مطالعات پنجشیر همچنین به وضعیت اقتصادی بحرانی در این ولایت پرداخته است. در این گزارش آمده که ۱,۳۲۰ خانواده در پنجشیر فاقد نانآور هستند و ۲۶,۴۰۰ خانواده دیگر با مشکلات اقتصادی جدی مواجهاند. بیکاری گسترده و محدودیتهای تحمیلی بر کشاورزان از جمله دلایل اصلی افزایش فقر در این منطقه به شمار میآید. این محدودیتها شامل مصادره زمینهای کشاورزی، محدود کردن دسترسی به منابع آب و ابزارهای کشاورزی، و اعمال مالیاتهای سنگین است. گزارش مرکز مطالعات پنجشیر به تخریب زیرساختهای آموزشی و فرهنگی نیز اشاره دارد. طبق این گزارش، بسیاری از مدارس و آموزشگاهها در این ولایت به پایگاههای نظامی طالبان تبدیل شدهاند. طالبان نه تنها به سانسور فعالیتهای فرهنگی پرداختهاند، بلکه چاپ و فروش کتابها را نیز محدود کرده و فعالیتهای فرهنگی را تحت کنترل شدید خود درآوردهاند. این وضعیت منجر به محرومیت کودکان و جوانان از آموزش و فعالیتهای فرهنگی شده و توانایی مردم پنجشیر در توسعه انسانی و فرهنگی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. گزارش همچنین به ایجاد پاسگاههای متعدد توسط طالبان در روستاهای پنجشیر و بازرسی دقیق عبور و مرور ساکنان اشاره دارد. این نظارت شدید و محدودیتها باعث ایجاد فضای ترس و وحشت در میان مردم شده و هرگونه تلاش برای بیان مخالفت یا مقاومت با واکنشهای سرکوبگرانه طالبان مواجه میشود. با وجود این شرایط دشوار، مردم پنجشیر به مقاومت خود ادامه میدهند و نقش مرکز مطالعات پنجشیر در مستندسازی و افشای این وضعیت حیاتی است. این مرکز، که چهار سال پیش توسط نویسندگان و فرهنگیان پنجشیر تأسیس شده است، به عنوان یکی از نهادهای مستقل، همچنان به فعالیتهای خود در زمینه تحلیل وضعیت حقوق بشری، اقتصادی و فرهنگی ادامه میدهد. گزارشهای این مرکز به جلب توجه جامعه جهانی و تقویت مقاومت مردم پنجشیر کمک میکند. حمایتهای دیپلماتیک و کمکهای انسانی از سوی جامعه جهانی میتواند در کاهش رنجهای مردم پنجشیر و تقویت مقاومت آنها مؤثر باشد. مرکز مطالعات پنجشیر با ارائه این گزارشها، در تلاش است تا وضعیت بحرانی این ولایت را به اطلاع جهانیان برساند و به حفاظت از حقوق بشر و تقویت مقاومت در برابر ظلم طالبان کمک کند. حامیه نادری