دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، با پیروزی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ به کاخ سفید بازگشت تا تاریخساز شود. این پیروزی، که او را پس از یک دوره فاصله برای دومین بار به مقام ریاستجمهوری رسانده، ترامپ را به مسنترین رئیسجمهور تاریخ ایالات متحده تبدیل خواهد کرد. پیروزی ترامپ در این انتخابات در شرایطی به دست آمد که آمریکا با چالشهای داخلی و جهانی بیشماری روبهرو است، و همین امر توجهات زیادی را به سیاستهای داخلی و خارجی او جلب کرده است.
دونلد ترامپ ریس جمهور منتخب ایالات متحده امریکا پس از پیروزی در انتخابات، به سرعت شروع به تشکیل کابینه جدید خود کرده و چندین چهره کلیدی را برای پستهای مختلف معرفی کرده است. انتخابهای جدید ترامپ نشاندهنده تغییراتی در سیاستهای داخلی و خارجی ایالات متحده است. یکی از انتخابهای برجسته، معرفی والتز، کهنهسرباز جنگ افغانستان برای سمت مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا است.
آقای والتز تجربه کار در پنتاگون در دوران دولت جورج دبلیو بوش و سابقه جنگ با طالبان در افغانستان را در کارنامه خود دارد. وی تجربیات نظامی و سیاسی خود را در کتابی با عنوان «دیپلمات جنگجو: نبردهای یک کلاهسبز از واشنگتن تا افغانستان» منتشر کرده است.
وی از منتقدان دولت جو بایدن در مدیریت خروج آمریکا از افغانستان است و آن را «شرمآور» توصیف کرده . او گفته است:«عقب نشینی ناموفق دولت بایدن، افغانستان را به پناهگاه امن تروریستهای ضد آمریکایی تبدیل کرده است.
علاوه بر والتز، ترامپ سناتور مارکو روبیو را نیز برای وزارت امور خارجه معرفی کرده است. روبیو که از سال ۲۰۱۰ در سنا فعالیت میکند و به مواضع تند و ضد ایرانیاش شهرت دارد، یکی از چهرههای کلیدی در سیاست خارجی جمهوریخواهان است. انتخاب روبیو به عنوان وزیر امور خارجه نشاندهنده تأکید ترامپ بر سیاستهای سختگیرانهتر در قبال ایران و چین و سایر رقبای آمریکا است.
به گفته برخی منابع هم آقای والتز هم آقای روبیو در گذشته با رهبری «جبهه مقاومت ملی افغانستان» که یک جبهه نظامی است در تماس بودهاند.
با این حال پیروزی ترامپ ومعرفی کابینه جدید او میتواند تحولاتی مهم در سیاست خارجی ایالات متحده به ویژه در خاورمیانه و آسیا ایجاد کند. در شرایط کنونی، تنشها در خاورمیانه، از جمله درگیریهای اسرائیل و حماس و تهدیدات جمهوری اسلامی ایران علیه اسرائیل، به شدت بر سیاست خارجی آمریکا تأثیر میگذارد. اسرائیل، به عنوان متحد اصلی ایالات متحده در منطقه، درگیر جنگهای مختلف است و وضعیت امنیتی در این منطقه همچنان بحرانی است. در این شرایط، سیاست خارجی ترامپ و تصمیمات او در قبال بحرانهای منطقهای و امنیتی میتواند بر تحولات جهانی تأثیرگذار باشد.
یکی از مهمترین مسائلی که در دوران دوم ریاستجمهوری ترامپ مورد توجه قرار خواهد گرفت، وضعیت افغانستان و سیاستهای ایالات متحده در قبال طالبان است. در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان به شکلی پرتنش و ناموفق انجام شد که واکنشهای منفی داخلی و بینالمللی زیادی به دنبال داشت. ترامپ که در طول کارزارهای انتخاباتی خود این اقدام را به شدت نقد کرده بود، وعده داده است که در صورت بازگشت به قدرت، مسئولین مرتبط با این تصمیم را برکنار خواهد کرد. این موضع ترامپ موجب امیدواری گروههای مخالف طالبان به تغییرات احتمالی در سیاستهای ایالات متحده و وضعیت افغانستان شده است.
با این حال سیاست خارجی ترامپ در قبال افغانستان و طالبان هنوز به طور دقیق مشخص نشده است، اما برخی از مقامات طالبان، نظیر سهیل شاهین، رئیس دفتر سیاسی این طالبان در دوحه،ابراز امیدوارکرده بود که روابط شان با آمریکا بهبود یابد. در حالی که طالبان در حال حاضر به دنبال تثبیت موقعیت خود در افغانستان است، ممکن است تغییرات در سیاستهای ایالات متحده را به عنوان فرصتی برای کاهش فشارهای بینالمللی و گسترش نفوذ خود در نظر بگیرد. از سوی دیگر، مخالفان طالبان در داخل افغانستان و خارج از آن امیدوارند که ترامپ سیاستهای جدیدی را اتخاذ کرده و فشار بیشتری بر طالبان وارد آورد.
در نهایت، تحولاتی که در سیاست خارجی ترامپ در قبال افغانستان و طالبان به وقوع خواهد پیوست، به شدت وابسته به شرایط سیاسی و امنیتی منطقهای است. با توجه به تجربیات گذشته ترامپ در سیاست خارجی، به ویژه در قبال مسائل حساس مانند بحرانهای خاورمیانه و برخورد با تهدیدات تروریستی، انتظار میرود که او رویکردی سختگیرانهتر و انتقادیتر نسبت به طالبان داشته باشد.
با این حال پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ و انتخاب اعضای کابینه جدید او، میتواند تأثیرات عمدهای بر سیاستهای داخلی و خارجی ایالات متحده بگذارد. با توجه به چالشهای داخلی نظیر بحرانهای اقتصادی و اجتماعی و همچنین بحرانهای جهانی مانند تنشهای خاورمیانه و جنگ روسیه و اوکراین و همچنین وضعیت افغانستان، سیاستهای ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری او میتواند تغییرات قابل توجهی در مسیر آینده ایالات متحده و جهان ایجاد کند. به ویژه، وضعیت افغانستان و روابط ایالات متحده با طالبان در کانون توجه قرار خواهد داشت .بنابراین زمان نشان خواهد داد که ترامپ چه رویکردی را برای حل این بحران پیچیده اتخاذ خواهد کرد.
جواد رسولی