سازمان پزشکان بدون مرز در گزارشی تصویر نگرانکنندهای از وضعیت کودکان مبتلا به سوءتغذیه در افغانستان ارائه داده است. طبق این گزارش، عوامل سوءتغذیه همچنان پابرجا هستند و مردم برای دسترسی به مراقبتهای بهداشتی اولیه و اضطراری با مشکلات زیادی مواجهاند.
این گزارش نشان میدهد که وضعیت اقتصادی وخیم افغانستان باعث شده بسیاری از مردم که قبلاً توانایی پرداخت هزینههای درمان در درمانگاههای خصوصی را داشتند، اکنون به حمایت مراکز درمانی تحت نظر سازمانهای بینالمللی وابسته شوند. بسیاری از افراد یا به مراکز درمانی دسترسی ندارند یا مجبورند برای رسیدن به درمانگاههای دوردست، هزینه و زمان زیادی صرف کنند.
پزشکان بدون مرز در ولایات هرات، قندهار و هلمند با اجرای طرحهای تغذیهدرمانی به مقابله با سوءتغذیه حاد میپردازد و در حال افزایش ظرفیت پذیرش بیماران در مراکز تحت حمایت خود است. این سازمان در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱۰ هزار و ۴۰۰ کودک زیر پنج سال را در این سه ولایت تحت درمان قرار داده است.
بر اساس گزارش، پزشکان بدون مرز در چهار ماه نخست سال جاری میلادی، دوهزار و ۴۱۶ کودک مبتلا به سوءتغذیه را درمان کرده که نسبت به سال گذشته پنج درصد افزایش داشته است. تیمهای پزشکی این سازمان همچنین در سال گذشته بیش از ششهزار و ۹۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه را در مراکز درمانی سرپایی ثبت نام کردند.
پدران و مادران کودکان مبتلا به سوءتغذیه اذعان دارند که به دلیل نداشتن پول، نمیتوانند خانوادههای خود را بهخوبی تغذیه کنند. مادران شیرده نیز اظهار داشتند که به علت کمبود غذای کافی نمیتوانند برای نوزادان خود شیر کافی تولید کنند، که این امر بر وضعیت سلامت کودکان تأثیر منفی میگذارد.
پزشکان بدون مرز در گزارش خود از قول یک مادر نوشته است: «پسرم وقتی متولد شد، سالم بود، اما من شیر نداشتم؛ بنابراین، شروع به دادن شیرخشک کردیم، ولی این باعث بیماری او شد.»
این سازمان در گزارش خود تصویری از وضعیت کودکان در درمانگاههای خود ارائه کرده که نشاندهنده زندگی سخت کودکان و نوزادان در افغانستان تحت کنترل طالبان است. در این گزارش آمده است که کودکی در یک اتاق درمانگاهی در هرات زیر پتوی پشمی با چشمان بسته دراز کشیده و لولهای که با بانداژ به سر بینیاش چسبانده شده، محلول شیر را از طریق بینی به حلقش میریزد. چند کودک دیگر نیز در این اتاق در وضعیت مشابه قرار دارند. این درمانگاه شلوغ است و کودکان مبتلا به سوءتغذیه را بستری میکند، اما فضای کافی برای پذیرش بیشتر کودکان ندارد.
پزشکان بدون مرز افزوده است که دیگر درمانگاههای این سازمان و همچنین مراکز درمانی دولتی تحت حمایت آن نیز وضعیت مشابهی دارند.
پس از به قدرت رسیدن طالبان در تابستان ۱۴۰۰، کمکهای بینالمللی و فعالیت سازمانهای بینالمللی بهسرعت محدود شد و این گروه شبهنظامی برنامه منسجمی برای جبران این خلأ ندارد. این در حالی است که وضعیت اقتصادی افغانستان در سه سال اخیر بهشدت وخیم شده و بیکاری و فقر گسترش یافته است.
حامیه نادری