وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای اعلام کرد که در دیدار نخست وزیر این کشور با رئیس جمهور تاجیکستان، بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تأکید شده است.
شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، و امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، طی دیداری در شهر دوشنبه درباره مسائل مختلف از جمله وضعیت افغانستان گفتگو کردند. وزارت خارجه پاکستان در بیانیهای درباره این دیدار اظهار داشت که سران دو کشور، افغانستان صلحآمیز و مرفه را برای امنیت منطقه مهم اعلام کردند.
این بیانیه افزود که سران پاکستان و تاجیکستان توافقنامه همکاریهای استراتژیک نیز به امضا رساندهاند. بر اساس این بیانیه، شهباز شریف و امامعلی رحمان همچنین بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر برای ثبات افغانستان تأکید کردند. نخست وزیر پاکستان اعلام کرد که کشورش از بندر کراچی و مسیر افغانستان به تاجیکستان کالاهای تجاری ارسال میکند، اما دولت اسلامآباد تلاش دارد از طریق جاده و خط ریلی نیز به این کشور متصل شود.
پاکستان و تاجیکستان پیش از این اعلام کرده بودند که با تهدیدات امنیتی از خاک افغانستان مواجه هستند. اما حکومت طالبان بارها ضمن بیاساس دانستن این نگرانیها تأکید کرده که از خاک افغانستان هیچ کشوری تهدید نخواهد شد.
در همین حال، سازمان ملل متحد نیز بارها بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان تأکید کرده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در بیانیهای اعلام کرده است که بدون مشارکت همه اقوام و گروههای سیاسی، صلح پایدار در افغانستان امکانپذیر نخواهد بود.
همچنین، کشورهای همسایه افغانستان نیز نگرانیهای مشابهی را مطرح کردهاند. ایران به عنوان یکی از مهمترین همسایگان افغانستان، بارها تأکید کرده که ثبات در افغانستان برای ثبات منطقه حیاتی است.
از سوی دیگر، ترکمنستان و ازبکستان نیز با نگرانیهای امنیتی مشابهی روبرو هستند. سران این دو کشور در دیدارهای دوجانبه و چندجانبه با مقامات افغان، پاکستانی و تاجیک، بر لزوم همکاری منطقهای برای مقابله با تهدیدات امنیتی از خاک افغانستان تأکید کردهاند.
ایالات متحده امریکا و اتحادیه اروپا نیز به طور مداوم بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان تأکید میکنند. آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای اعلام کرده که تنها یک دولت که نماینده همه اقشار جامعه افغانستان باشد، میتواند به صلح و ثبات پایدار در این کشور دست یابد.
اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای مشابه، اعلام کرد که از هرگونه تلاش برای تشکیل دولت فراگیر در افغانستان حمایت میکند. جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اظهار داشت که صلح و ثبات در افغانستان برای امنیت منطقه و جهان حیاتی است و همه طرفها باید به تعهدات خود برای دستیابی به یک راهحل سیاسی پایدار عمل کنند.
طالبان به عنوان حکومت خودخوانده کنونی افغانستان، نسبت به این تأکیدات بینالمللی واکنشهای مختلفی داشته است. سخنگوی طالبان در بیانیهای اعلام کرده که طالبان خود را به تشکیل دولتی متعهد میداند که نماینده همه اقشار جامعه افغانستان باشد. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند که طالبان در عمل به تعهدات خود پایبند نبوده و بیتفاوتی نشان داده است. طالبان تاکنون بیشتر بر تسلط نظامی خود تأکید کرده و کمتر به خواستههای بینالمللی و منطقهای برای تشکیل دولت فراگیر توجه نشان دادهاند.
در مجموع، دیدار شهباز شریف و امامعلی رحمان نشان دهنده تلاشهای منطقهای برای دستیابی به ثبات و امنیت در افغانستان است. تأکید بر تشکیل دولت فراگیر و امضای توافقنامههای همکاری استراتژیک بین پاکستان و تاجیکستان، نشاندهنده تعهد این کشورها به صلح و همکاری منطقهای است. در همین حال، حمایت سازمان ملل و کشورهای همسایه و همچنین تأکیدات بینالمللی بر اهمیت دولت فراگیر، نشان میدهد که جامعه جهانی آماده است تا به افغانستان در مسیر دستیابی به صلح پایدار کمک کند.
این بیانیهها میتوانند نقش مهمی در ایجاد یک مسیر سیاسی جدید برای افغانستان ایفا کنند. با این حال، چالشهای بسیاری هنوز باقی است و همکاری نزدیک بینالمللی برای مقابله با این چالشها ضروری است.
حامیه نادری